پيوند كليه 

با پيشرفت ها و موقعيت هاي حاصله در پيوند كليه هم اكنون پيوند كليه بطور گسترده به عنوان بهترين شيوه درمان در اكثر بيماران با نارسايي مزمن كليه تلقي مي شود.

پيوند كليه موجب بازگشت بيمار به زندگي عادي خود شده ، اما اين شيوه درمان براي همه بيماران مناسب نيست با پزشك خود مشورت كنيد تا مطمئن شويد پيوند كليه براي شما روش مناسبي است يا خير؟

عوامل موثر در انتخاب پيوند كليه :

* سلامت عمومي

* سابقه بيماري قلبي

* چاقي

* سابقه مشكلات سيستم گردش خون

* عوامل احساسي / رواني

* شواهدي مبني بر اين كه فرد پذيرش لازم در مصرف داروهاي پس از پيوند را نداشته باشد.

انواع پيوند

2 نوع پيوند كليه وجود دارد :

- پيوند از اهداء كننده زنده

- پيوند از شخصي كه بطور ناگهاني فوت كرده باشد كه همان اهداء كننده جسد يا مرگ مغزي است .

 پيوند كليه از اهداء كننده زنده چيست ؟

در اين نوع پيوند يك كليه از يك اهداء كننده زنده كه معمولاً خويشاوند است به شما پيوند زده مي شود . اهدا كننده بايد گروه خون يكسان و نوع بافت منطبق با فرد گيرنده داشته باشد.

مناسب ترين افراد : اعضاء درجه اول خانواده / خصوصاً برادران و خواهران هستند. اهداء كننده بايد در سلامت كامل باشد تا بتواند بعدها در زندگي خود با يك كليه زندگي عادي داشته باشد .

آزمون هايي كه جهت تائيد سلامت اهدا كننده انجام مي گيرد :

- سابقه طبي و معاينه باليني كامل

- راديوگرافي قفسه سينه (عكس قفسه سينه)

- نوار قلب

- آزمون هاي خوني و ادرار

- سونوگرافي و آنژيوگرافي كليه

- مصاحبه روان پزشك

اگر كليه مناسب و اهداء كننده سالم باشد زماني براي پيوند تعيين مي شود .

پيوند از اهداء كننده جسد چيست؟

در پيوند كليه از جسد ،‌يك لكيه سالم از فردي كه فوت كرده است به شما پيوند زنده مي شود . پس از انجام يكسري آزمايشات ، در ليست انتظار پيوند قرار مي گيريد تا نوبت شما و كليه منطبق با شما از نظر بافتي پيدا شود. انجام پيوند منوط به رضايت خانواده متوفي دارد .

 آزمون هاي انطباق بافتي : (بافت)

انطباق بافت مهم ترين عامل در پذيرش يا رد پيوند كليه است . در هر نوع پيوند كليه گروه خوني اهداء كننده بايد با گروه خوني گيرنده سازگار باشد. در صورتي كه گروه هاي خوني سازگار باشد آزمون ديگري بنام تعيين بافت انجام مي گيرد . اين آزمون شباهت هاي ژنتيكي بافت اهداء كننده و گيرنده را قطعي مي كند. قبل از پيوند كمي از خون شما و خون اهداء كننده با هم مخلوط مي شود به اين آزمون cross-match گويند . اين آزمون به اين معني انجام مي شود كه مطمئن شويم هيچ ماده اي در خون بنام آنتي بادي سيتوتوكسيك وجود ندارد كه موجب پس زدن كليه پيوندي شود .  

Cross-match مثبت :

به اين معني است كه اهداء كننده (زنده يا جسد) با شما از نظر بافتي سازگار نيست در زماني كه شما در ليست انتظار پيوند هستيد در مقاطع زماني مختلف يك نمونه خون شما گرفته مي شود تا سطح آنتي بادي هاي سيتوتوكسيك را تعيين كنند . اين سطوح در زمان هاي مختلف تغيير كرده و قابليت شما را در پذيرش پيوند قرار مي دهد .

 جراحي پيوند كليه

جراحي پيوند كليه معمولاً 4-2 ساعت بطور مي كشد كليه و حالب جديد در قسمت پاييني شكم و نزديك كشاله ران كاشته مي شود و به عروق خوني و مثانه متصل شده و يك سوند براي چند روز در مثانه گذاشته مي شود تا ادرار توليد شده توسط كليه جديد خارج كند . گاهي اوقات يك لوله تخليه كننده (سوند يا درن) را هم در نزديكي كليه پيوندي مي گذارند تا ترشحات را تخليه كند . در بعضي موارد شما پس از پيوند به چند جلسه دياليز نياز داريد تا كليه جديد شروع به كار كند . كليه هاي شما برداشته نمي شود مگر اين كه بطور مزمن عفوني باشد و يا اين كه خيلي بزرگ شده و فضاي كافي براي كليه جديد وجود نداشته باشد.

همان طور که مشاهده می کنید در شکل اول کلیه پیوندی در کنار کلیه قبلی و در شکل دوم جایگزین آن شده است. 

 

مزايای پيوند كليه

- رهايي ازا نجام دياليز مكرر

- محدوديت ها در رژيم غذايي برداشته مي شود .

- افزايش توان و انرژي

- بازگشت به زندگي عادي

محدوديت های پيوند كليه 

- ضرورت استفاده از داروهاي جلوگيري كننده از رد پيوند كه ممكن است عوارض جانبي داشته باشد.

- نگراني از پس زدن كليه

- افزايش احتمال بروز عفونت و انواع خاصي از سرطان

آزمون هاي تشخيصي متعددي پس از پيوند و قبل از ترخيص انجام مي گيرد تا از سلامت و عملكرد مطلوب كليه اطمينان حاصل شود . اين آزمون ها شامل آزمون هاي خوني/ سونوگرافي/ اسكن كليه است .

 پس زدن پيوند چيست؟

پس زدن پيوند وقتي اتفاق مي افتد كه بدن كليه پيوندي را غير خودي تشخيص داده و سيستم ايمني خود را براي جنگيدن عليه آن فعال مي كند . پس زدن پيوند ممكن است در هر شرايطي و زماني رخ دهد اما بطور شايع در ماه هاي اول پس از پيوند ديده مي شود . از داروهاي مختلف به صورت تنها يا با ساير داروها براي جلوگيري از رد پيوند و مهار سيستم ايمني استفاده مي شود به هر حال حتي با مصرف اين داروها هم پس از پيوند رد كليه پيوندي توسط بدن ديده مي شود كه با آزمون هاي خوني تشخيص داده شده و با تجويز داروهاي كوتاه مدت اختصاصي درمان مي شود . پس زدن كليه در بسياري از موارد با موفقيت قابل درمان است .

 علايم پس زدن پيوند كليه 

- كاهش ادرار و يا قطع جريان ادرار 24 ساعته

- افزايش تورم مچ پا

- درد در منطقه پيوند

- تب

- احساس ناخوشي

- افزايش فشار خون و افزايش وزن بيش از 2 كيلو در هفته

- افزايش سطح كراتينين خون

- سفتي و قرمزي در منطقه پيوند

با ديدن هر كدام از علايم فوق سريعاً به پزشك خود مراجعه كنيد .

موفقيت در پيوند 

ميزان موفقيت در پيوند در كل بسيار خوب است . پيوند كليه در جسد موفقيت 80 تا 85 درصد در سال اول دارد اين امر به آن معنا است كه پس از يك سال از پيوند 80 تا 85 كليه از هر 100 كليه پيوندي هنوز سالم بوده و عملكرد مطلوب دارد . موفقيت پيوند كليه از اهداء كنندگان زنده 95 تا 90 درصد است . مشكل است بتوان گفت يك كليه پيوندي تا چه مدت دوام خواهد داشت زيرا عوامل متعددي در اين موضوع تأثير گذار است . بعضي كليه ها تا 25 سال هم دوام و عملكرد داشته و اگر كليه پيوندي ازكار بيفتد شما به دياليز بر مي گرديد . كليه پيوندي ممكن است خارج نشود هم چنين ممكن است پس از مدتي و در صورت صلاحديد پزشكتان براي انجام پيوند ديگر واجد شرايط باشد .

 زندگي پس از پيوند كليه

پس از پيوند كليه ، شما تا حد بالايي به زندگي عادي خود بر مي گرديد و تا زماني كه داروهاي خود را بطور صحيح و به موقع و براساس تجويز پزشك مصرف كنيد ديگر به دياليز نياز ندارد .

 استراحت و ورزش

شما به استراحت كافي پس از پيوند نياز داريد زيرا شما به سادگي ممكن است احساس خستگي كنيد. كه اين ناشي از جراحي پيوند و اقامت شما در بيمارستان است. مطمئن شويد كه توان شما با استراحت كافي برخواهد گشت .

 فعاليت هاي مجاز پس از پيوند كليه :

راهپيمايي ، شنا ، دوچرخه سواری ، تنيس

در مراحل اوليه پس از پيوند پياده روي بهترين ورزش است . شما همچنين مي توانيد كارهاي سبك خانه را انجام دهيد اما بايد از جابجايي هرگونه اشياء سنگين تا حداقل 2 ماه پس از پيوند اجتناب كنيد . قبل از انجام هرگونه ورزش سنگين با پزشك خود مشورت كنيد !

 موارد قابل توجه پیش از پيوند 

در بیماران کلیوی، برای جلوگیری از رد پیوند، از داروهای سرکوب‌گر سیستم ایمنی مانند کورتن‌ها استفاده می ‌شود. این داروها سبب بروز مشکلاتی در ناحیه دهان و دندان‌ها می‌ شوند. به همین علت لازم است که پیش از انجام پیوند، بیمار به دندانپزشک مراجعه کند تا بعضی درمان‌ها و توصیه‌های لازم به بیمار داده شود. برای مثال، لازم است دندان‌هایی که قابل ترمیم نیستند، کشیده شوند، بیماری‌های احتمالی موجود در دهان درمان شوند، منابع احتمالی ایجاد عفونت در دهان شناسایی و رفع شوند و همچنین بهداشت دهان به وضعیت مطلوبی برسد.

برای این کار توصیه‌هایی به بیمار می ‌شود. به‌ طور مثال، استفاده از دهان‌شویه‌های ضد میکروبی به طور روزانه مفید خواهد بود. در مجموع افرادی که چنین بیماری‌هایی دارند، لازم است رسیدگی بیشتر و بهتری به وضعیت سلامت دهان و دندان‌های خود داشته باشند تا احتمال بروز عفونت در آنها تا حد امکان کاهش یابد.

موارد قابل توجه پس از پيوند 

پروتئين : يك مغذي مهم در ساخت / نگهداري و ترميم سلول هاي بدن پس از جراحي پيوند است . در طي 2 تا 3 ماه اول پس از پيوند مختصراً به پروتئين بيشتري در برنامه غذايي خود احتياج دارد .

چربي : سطح كلسترول خون شما ممكن است پس از پيوند افزايش يابد و داروهاي مهار ايمني در اين افزايش نقش دارند كه با روش ها زير مي توان سطح كلسترول را كاهش داد:

- كاهش وزن

- كاهش چربي غذا (مصرف غذاهاي كم چرب)

- مصرف دارو ( در صورتي كه تغيير در رژيم غذايي سطح كلسترول خون شما را پايين نياورد)

سديم : داروهاي مهار سيستم ايمني موجب افزايش فشار خون پس از پيوند مي شوند كه براي كاهش فشار خون بايد رژيم غذايي كم نمك داشته باشيد .

پتاسيم : تا زماني كه كليه جديد شما خوب كار كند قادر به دريافت مقدار طبيعي پتاسيم در رژيم غذايي خود هستيد . به هر حال داروهاي مهار سيستمي ايمني گاهي موجب افزايش پتاسيم خون مي شوند كه در اين زمان نياز به محدود كردن پتاسيم دريافتي هستيد (اجتناب از خوردن مواد حاوي پتاسيم مانند: موز- مركبات و ...)

كلسيم و فسفر: پس از پيوند ديگر نيازي به محدوديت دريافت فسفر و يا استفاده از داروهاي متصل شونده و دفع كننده فسفر نخواهيد داشت. در واقع مصرف كافي فسفر و كلسيم مهم بوده و منابع اصلي اين مواد معدني شير و لبنيات هستند .

مايعات : تا زماني كه كليه جديد خوب كار كند نيازي به محدوديت مصرف مايعات نداريد در واقع شما بايد مقادير زيادي مايع جهت عملكرد بهتر كليه جديد بنوشيد .

 كار و شغل 

زمان بازگشت شما به شغل و حرفه تان بستگي به نوع كار و سرعت بهبودي شما دارد . در اين خصوص بايد با پزشك خود مشورت كنيد .

 بچه دار شدن (حاملگي) 

خانم هايي كه پيوند مي شوند توانايي باروري خود را دوباره بدست مي آورند به هر حال حاملگي موجب تحميل كار بيشتر به كليه شما مي شود . اكثر پزشكان توصيه مي كنند حاملگي را يك تا 2 سال پس از پيوند به تعويق بياندازيد تا شرايط كليه پيوندي تثبيت شود . بعضي داروهاي مهار سيستم ايمني مانند مايكوفنولات مفتايل (سل پست) مي تواند براي حاملگي و جنين خطرناك باشد قبل از اقدام به بارداري با پزشك خود مشورت كنيد . بيماران از هر دو جنس كه از نظر روابط جنسي فعال بوده ولي مايل به بچه دار شدن نيستند بهتر است از يكي از روش هاي پيشگيري استفاده كنند كه در اين مورد نيز حتماً با پزشك خود صحبت كنند.

توصيه هاي سلامتي 

- در زمان نشتن در ماشين از كمربند ايمني استفاده كنيد .

- از مواجهه طولاني مدت با آفتاب خودداري كنيد زيرا ادرارهاي مهار ايمني پوست را مستعد سرطان و آسيب مي سازنند. از كرم هاي ضد آفتاب با SPF 15 يا بالاتر استفاده كنيد .

- هر گونه خونريزي غير معمول / تب/ گلودرد / سرماخوردگي / آنفولانزا/ اسهال و استفراغ را سريعاً به پزشك خود اطلاع دهيد .

 - از مصرف داروهايي كه از داروخانه تهيه نمي شوند و نيز داروهاي گياهي اجتناب كنيد زيرا اين داروها ممكن است به كليه شما آسيب برسانند .

- هرگونه داروي مصرفي بايد زير نظر پزشك معالج شما باشد .

- انجام ورزش هاي سبك / رژيم غذايي كم چرب وكم نمك/ رعايت نكات بهداشتي/ الزامي است.


نكاتي طلايي در خصوص مراقبت هاي پس از عمل پيوند كليه

پس از پیوند کلیه، رژیم غذایی نقش مهمی در بهبود فرد داشته و کسانی که قبل از پیوند، تحت درمان با دیالیز بوده اند به راحتی متوجه می شوند که رعایت رژیم غذایی بعد از پیوند راحت تر است.

داروهایی مانند کورتون ها، سیکلوسپورین، تاکرولیموس، آزاتیوپرین و مایکوفنولات که برای جلوگیری از پس زدن پیوند استفاده می شوند، بر رژیم غذایی تأثیر بسزایی دارند. بسیاری از بیماران پس از پیوند کلیه اشتهای زیادی پیدا کرده و به طور ناخواسته دچار افزایش وزن می شوند که لازم است برای جلوگیری از این حالت از خوردن غذاهای چرب، شیرینی ها، کلوچه و سایر غذاهای غنی از چربی یا شکر خودداری کنند. می توان با خوردن غذاهایی مانند سبزی ها و میوه های تازه، گوشت بدون چربی، ماهی، مرغ بدون پوست،  فرآورده های شیر بدون چربی و نوشابه های رژیمی، دریافت کالری را کنترل کرد.

کنترل وزن، بیماران پیوندی را از مشکلات ناشی از بیماری های قلبی،دیابت و فشارخون بالا محافظت می کند و این افراد می توانند با انجام فعالیت های جسمی و پیروی از یک رژیم غذایی کم کالری، از اضافه وزن خود جلوگیری کنند.

مواردي كه پيوند انجام نمي شود عبارتند از :

1) سن بالاي 70 سال

2) بيماري هاي تهديد كننده زندگي مانند سرطان و بيماري هاي شديد عروقي قلب و مغز

3) عفونت فعال 

4) زخم گوارشي فعال

5) ناتواني بيمار در تحمل عمل جراحي ودرمان داروئي پس از عمل

6) موارد منع مصرف داروهاي سركوبگر ايمني .

كليه هاي فرد گيرنده درصورت امكان از بدنش خارج نمي شوند ، مگر در شش مورد زير :

1)      كليه هاي بيمار بدنبال ترشح رنين باعث بروز فشارخون بالا گردد  .

2)      عفونت فعال هر دو كليه .

3)      سرطان اوليه و دوطرفه كليه ها .

4)      سنگ هاي عفوني كليه ها .

5)       كليه هاي پلي كيستيك ( نوعي بيماري مادرزادي كليه ها ) .

6)      سل كليوي

مراقبت هاي بعد از پيوند كليه دربيمارستان :

1)    بيمار در شب اول پس از عمل دربخش مراقبت هاي ويژه بستري مي شود .

2)    درصورت پس زدن فوق حاد پيوند لازم است بيمار هرچه سريعتر جهت خارج نمودن كليه پيوندي به اتاق عمل بازگردانده شود .

3)    سوند فولي (ادراري) حداقل براي 3-2 روز لازم است.  

4)    ادرار در چند روز اول پس از عمل كمي خوني خواهد بود كه فقط درصورت مشاهده خون زياد بايد گزارش گردد .

5)    تا زمان شروع كاركرد مناسب و كافي كليه پيوندي لازم است كه دياليز انجام گردد . كليه پيوندي از فرد زنده معمولاً بلافاصله پس از برقراري جريان خون در كليه آغاز به كار مي كند . ولي گاهي ( بويژه درمواردي كه كليه از جسد گرفته شده است ) 3-2 روز بيشترطول مي كشد تا كليه كاركرد مناسب داشته باشد .

6)    درمان با داروهاي سركوبگر ايمني براي جلوگيري از پس زدن كليه پيوندي تا پايان عمر اين عضو لازم و ضروري مي باشد .

7)     همچنين شروع هرچه زودتر تحرك بدني و تغذيه دهاني بايد مورد توجه قرار گيرند .

 مراقبت در منزل پس از ترخيص :

     مراقبت از جاي عمل و تعويض استريل پانسمان تا زمان مورد نياز

       آشنايي با علامتها و نشانه هايي كه بايد حتماً گزارش گردند 

1)    علامت هاي عفونت شامل تب ، تورم ، گرمي ، و حساسيت در لمس موضع عمل ، خروج ترشح چركي از محل عمل

2)    نشانه هاي پس زدت پيوند شامل قرمزي ، درد ، تورم ، گرمي و حساسيت درلمس ناحيه پيوند ،كاهش يا فقدان برون ده ادراري ، مقادير فراوان ادرار رقيق، علامت هاي آنفلوانزا (تب بالاي 7/37 درجه ، بي حالي ، تهوع ، استفراغ ، اسهال ، افزايش وزن ناگهاني (بيش از 5/1 كيلوگرم درروز ) ،افزايش فشار خون و افزايش تعداد ضربان قلب (بيش از 100 ضريان در دقيقه).

3)    علامت هاي عفونت هاي مجاري ادراري شامل سوزش ، تكرر ادرار ،ايجاد درد شديد و ناگهاني در محل عمل .

4)    اندازه گيري روزانه وزن (كه بايد درساعت مشخصي از روز ، با لباسهاي مشابه ، پس از ادرار كردن و قبل از خوردن غذا انجام گردد) . لازم است كه افزايش وزن بيشتر از يك كيلو گرم درروز يا 2 كيلوگرم درهفته را گزارش نمود

5)    اندازه گيري دقيق حجم ادرار در 24 ساعت روز . اگر مقدار آن كمتراز 30 سي سي درساعت باشد بايد گزارش داده شود .

6)    ثبت روزانه علائم حياتي ؛ ثبت درجه حرارت از يكي از سه نقطه زير زبان ، زير بغل ويا مقعد( درجه حرارت دهاني نيم درجه بيش از زير بغلي و درجه حرارت مقعدي نيم درجه بيش از درجه     حرارت دهاني مي باشد ) . لازم است هر بار از يك نقطه يكسان و در ساعات مشخصي اندازه گيري گردد . ثبت تعداد ضربان قلب ، فشار خون (كه بايد در زماني معين ازروز و از يك بازو آنهم پس از 5 دقيقه استراحت و براي دو نوبت درروز  ثبت شود).    

7)    اجتناب از حضور در تجمعات و تماس با افراد دچار عفونت شناخته شده يا مشكوك براي مدت 3 ماه پس از عمل پيوند.

8)    اجتناب از تابش مستقيم و قوي پرتو هاي نور خورشيد به پوست با استفاده از كرم هاي ضد آفتاب ( بويژه كه بدليل استفاده از داروهاي سركوبگر ايمني احتمال سرطان پوست افزايش مي يابد ) .

9)    آشنايي با محدوديت هاي شغلي و فعاليتي ؛ بيمار پيوندي پس از ترخيص از بخش پيوند بايد فعاليت هاي بدني راشروع و  به مرور زمان افزايش دهد .البته  وقفه هاي استراحتي متناوب دربين فعاليت ها درتمامي موارد لازم است . بعلاوه بايد از موارد زير پرهيز كند شامل برداشتن بار بيش از 5 كيلوگرم ، ورزش هاي پر زدو خورد مانند فوتبال ، فشار هاي طولاني مدت بر كليه پيوندي مانند بستن كمربند ايمني براي مدت طولاني ، فعاليت جنس ي حداقل 6 هفته اول ( البته شروع آن نياز به اجازه پزشك معالج دارد) و اقدام به حاملگي .

10) داشتن رژيم غذايي مناسب ( در اين بخش به مواردي چون كنترول  افزايش اشتها بدنبال مصرف كورتون ، رژيم كم پتاسيم دركسانيه سيكلوسپورين استفاده مي كنند و ممنوعيت مصرف الكل اشاره مي شود).

11)  آشنایی با داروهای سرکوب گر ایمنی

پس زدن يا رد پيوند كليه دراثر كاركرد طبيعي دستگاه ايمني فرد صورت مي گيرد . بنابراين بقاي يك پيوند به تضعيف و سركوب دستگاه ايمني فرد پيوند گيرنده بستگي دارد . اين هدف بدنبال مصرف داروهاي زير ايجاد مي گردد .

    آزاتيوپرين( ايموران )

مصرف توام آزاتيوپرين با سيكلوسپورين باعث كاهش ميزان نياز به داروي دوم مي شود . از آنجا كه اين دارو به سرعت دركبد غير فعال مي گردد ،مقدار تجويز آن به كاركرد كبد ارتباطي ندارد .مهمترين عارضه آزاتيوپرين كاهش سلولهاي سفيد خون است ودربرخي از بيماران به دليل حساسيت نامعلوم به اين دارو و كاهش تعداد پلاكت ها و سلولهاي سفيد خون لازم است ميزان داروي مصرفي را براي مدتي كاهش داد.

      سيكلوسپورين (سانديمون)

درحال حاضر تنها داروي انتخابي بويژه در رد پيوند هاي گرفته شده از جسد مي باشد و بايد تا هنگامي كه كليه پيوندي كار مي كند براي جلوگيري از پس زدن تاخيري كليه پيوند شده مصرف شود.سيكلوسپورين خوراكي طعم بسيار نامطلوبي دارد و حل كردن آن در شير يا آبميوه يا شير شكلات تحمل آن را براي بيمار آسانتر مي سازد .مصرف اين دارو چند ساعت قبل از عمل شروع مي گردد ودر 2 هفته اول دوز آن حداكثر بوده ولي طي 6 ماه به حداقل رسانده مي شود تا عوارض كليوي آن به حداقل برسد .اين دارو دستگاه پادتن سازي را كه مامور حفاظت دربرابر عفونت ها مي باشد را تحت تاثير قرار نمي دهد.

يك عارضه مهم آن اثر سمي روي كليه هاست كه با توجه به مشكل بودن افتراق بين علائم رد كليه و عوارض كليوي اين دارو لازم است بيمار در اوايل شروع مصرف اين دارو دقيقاً كنترول شود و گاه حتي تحت بيوبسي كليه قرار گيرد . عوارض ديگر سيكلوسپورين شامل افزايش فشارخون ، عدم تحمل نسبت به گلوكز ،افزايش چربي خون ، افزايش اسيد اوريك ،كاهش منيزيوم و افزايش پتاسيم، لرزش ، رشد موهاي زائد ،رشد اضافي لثه ها  و اثر سمي روي كبد مي باشد.

     كورتيكواستروئيد ها (كورتون ها )

كورتيكواستروئيد ها ( عمدتاً پردنيزولون ) با دوز 300-200 ميلي گرم بلافاصله قبل يا حين عمل جراحي تجويز مي شود و بعد بتدريج مقدار آن به 30 ميلي گرم در هفته كاهش مي يابد .وجود عوارضي چون اختلال درترميم زخم ومستعد ساختن به عفونت ،كاهش سريع ميزان اين دارو را پس از جراحي لازم مي سازد.بيشتر بيماراني كه كاركرد كليوي آنها پس از 6ماه ثابت است به مقادير بالاي اين دارو نياز ندارد و روزانه 15-10 ميلي گرم آن كافي خواهد  بود .بيماران مصرف يك روز درميان دارو را بدون افزايش خطر دفع پيوند كليه تحمل مي كنند. گاهي براي كاهش ميزان كورتون مصرفي پرتودرماني تجويز مي شود .

عوارض اين دارو ها شامل پرخوري ،عدم تحمل گلوكز ،افزايش چربي و كاهش تراكم استخوان مي باشد .

  نكاتي درمورد تداخلات دارويي با سيكلوسپورين ؛

1. داروهايي كه مصرف همزمان آنها با سيكلوسپورين باعث افزايش سطح خوني آن مي شود عبارتند از : اريترومايسين ، تيكارسيلين ، كلشيسين ، متوكلوپراميد ،الكل ،تاموكسيفن ،كتوكونازول و فلوكونازول.

2. داروهايي كه مصرف آنها باعث افت سطح خوني آن مي شوند عبارتند از: نفيسيلين ، امپرازول ، كورتون وريدي ، ايزونيازيد ،ريفامپين و داروهاي ضد صرع ( فني توئين ، فنوباربيتال ، كاربامازپينو پريميدون).

3. داروهايي كه مصرف همزمان آنها با سيكلوسپورين باعث كاهش مدت اثر آن بر كليه مي گردند( بدون كاهش سطح خوني آن ) عبارتند از : آمينو گليكوزيد ها ، آمفوتريسين B ،آسيكلووير، مسكن هاي غير استروئيدي  و ديورتيك ها.